Greek English

Κύηση και καρδιά

Εκτύπωση Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο
Γράφτηκε από τον/την Dr Στεργίου Δημήτριος

Η κύηση αποτελεί μία φυσιολογική κατάσταση και είναι καλά ανεκτή σε γυναίκες με ήπιας και μέτριας βαρύτητας καρδιοπάθειες. Ως εκ τούτου, πλην ορισμένων εξαιρέσεων, πρέπει να ενθαρρύνεται η εγκυμοσύνη, καθώς και η συνέχιση αυτής, χωρίς να δημιουργείται άγχος και ανασφάλεια στη γυναίκα και στο περιβάλλον της.


Απαραίτητη προϋπόθεση για μία ασφαλή εγκυμοσύνη αποτελεί ο έλεγχος των γυναικών που έχουν καρδιολογικό ιστορικό, πριν την εγκυμοσύνη, κατά τη διάρκεια αυτής, καθώς και μετά τον τοκετό. Ο λόγος είναι οι αιμοδυναμικές μεταβολές που λαμβάνουν χώρα σε όλη αυτήν την περίοδο, και συνίστανται σε αύξηση της παροχής αίματος από την καρδιά, αύξηση των καρδιακών παλμών, πιθανή αύξηση της αρτηριακής πίεσης, διαταραχή στον πηκτικό μηχανισμό, κ.α. Οι μεταβολές αυτές αποτελούν φυσιολογικά φαινόμενα στην εγκυμοσύνη, αλλά απαιτείται προσοχή όταν η εγκυμονούσα γυναίκα έχει κάποια συγγενή ή επίκτητη καρδιοπάθεια. Από τις καρδιοπάθειες που χρήζουν προσοχής είναι οι συγγενείς καρδιοπάθειες, ορισμένες επίκτητες βαλβιδοπάθειες, η διατατική μυοκαρδιοπάθεια, η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια, καθώς και η μυοκαρδιοπάθεια της λοχείας.
Παράλληλα, πρέπει να ληφθεί μέριμνα σε περιπτώσεις αρτηριακής υπέρτασης- προϋπάρχουσας ή επίκτητης- όπως αναφέρεται παρακάτω, καθώς και σε περιπτώσεις μεγαλυτέρων σε ηλικία γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη, υπερλιπιδαιμία και κάπνισμα όπου, αν και σπάνια, αυξάνει ο κίνδυνος στεφανιαίας νόσου.
Στις κυήσεις υψηλού κινδύνου εντάσσονται ορισμένες από τις συγγενείς καρδιοπάθειες-χειρουργημένες ή μη- όπου η γυναίκα πρέπει να ενημερωθεί πριν την εγκυμοσύνη για τον αυξημένο κίνδυνο τόσο για την ίδια όσο και για το έμβρυο. Σε πολλές περιπτώσεις συστήνεται η επεμβατική διόρθωση της καρδιακής νόσου, ώστε να εξελιχθεί η εγκυμοσύνη με ασφάλεια, και σε ελάχιστες περιπτώσεις υπάρχει σύσταση για αποφυγή της. Στις επίκτητες καρδιοπάθειες ξεχωρίζουν ορισμένες βαλβιδοπάθειες, όπου απαιτείται εκτίμησή τους και πιθανώς διόρθωσή τους πριν την έναρξη εγκυμοσύνης.
Άλλη νοσολογική οντότητα που μπορεί να απασχολήσει τον καρδιολόγο είναι η καρδιακή ανεπάρκεια σε προχωρημένο στάδιο, όπου η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρία και το Αμερικανικό Κολλέγιο Καρδιολογίας έχουν ταξινομήσει το μητρικό και τον εμβρυικό κίνδυνο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης βάσει του τύπου της βαλβιδοπάθειας και της λειτουργικής κατάταξης της καρδιακής ανεπάρκειας.
Επίσης, αξίζει να αναφερθεί και η ομάδα των γυναικών που έχουν χειρουργηθεί για βαλβιδοπάθεια και φέρουν προσθετική βαλβίδα για την οποία λαμβάνουν αντιπηκτικά φάρμακα. Στις γυναίκες αυτές πρέπει να γίνεται ενημέρωση για τους κινδύνους της αντιπηκτικής αγωγής, είτε αυτή θα είναι τα κουμαρινικά αντιπηκτικά που ήδη λαμβάνει, είτε άλλη αντιπηκτική αγωγή που θα υποκαταστήσει την προ της εγκυμοσύνης αγωγή.
Τέλος, μία ακόμη συχνή πάθηση που θα πρέπει να αξιολογηθεί πριν την εγκυμοσύνη, αλλά και κατά τη διάρκεια αυτής, είναι η αρτηριακή υπέρταση.
Κατά τη διάρκεια της φυσιολογικής εγκυμοσύνης η συστολική αρτηριακή πίεση μεταβάλλεται λίγο. Η διαστολική αρτηριακή πίεση ελαττώνεται λίγο στα πρώιμα στάδια για να επανέλθει στα προ της εγκυμοσύνης επίπεδα στο τρίτο τρίμηνο.
Η πίεση μπορεί να είναι είτε προϋπάρχουσα, δηλαδή να γνωρίζει η γυναίκα την ύπαρξή της, και ίσως να λαμβάνει και φάρμακα για τη ρύθμισή της, είτε να σχετίζεται με την εγκυμοσύνη, δηλαδή εμφανίζεται μετά την 20η εβδομάδα της κύησης. Στη δεύτερη περίπτωση διακρίνουμε την παροδική υπέρταση, που συνήθως εξαφανίζεται μετά τον τοκετό, και την προεκλαμψία.
Στην περίπτωση της προϋπάρχουσας υπέρτασης χρειάζεται επανεκτίμηση της σοβαρότητάς της, αποκλεισμός δευτεροπαθούς υπέρτασης και προσδιορισμός πιθανών βλαβών σε όργανα στόχους (καρδιά, νεφροί, οφθαλμοί, κ.α.). Συστήνεται εκτός από την τακτική παρακολούθηση της πίεσης και τον εργαστηριακό έλεγχο, η διακοπή του καπνίσματος και του αλκοόλ καθώς και η τροποποίηση των συνθηκών ζωής, με ιδιαίτερη προσοχή στην μείωση της πρόσληψης άλατος.
Σε ασθενείς που λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή για προϋπάρχουσα υπέρταση συστήνεται η διακοπή σκευασμάτων που μπορεί να βλάψουν το έμβρυο και να αντικατασταθούν με φάρμακα ασφαλή για την εγκυμοσύνη.
Στην περίπτωση της παροδικής αρτηριακής υπέρτασης οι τιμές της πίεσης επιστρέφουν στο φυσιολογικό λίγο μετά τον τοκετό και η έκβαση της εγκυμοσύνης είναι συνήθως ευνοϊκή.
Στην προεκλαμψία, η πρώιμη διάγνωση σε συνδυασμό με την άμεση και αποτελεσματική παρέμβαση έχει καθοριστική σημασία.
Η αντιμετώπιση της αρτηριακής υπέρτασης καθώς και όλων των καρδιοπαθειών κατά την εγκυμοσύνη έχει πάντα δύο στόχους, που είναι η επιβίωση της μητέρας και η γέννηση υγιούς παιδιού.