Καρδιολόγος Δημήτρης Στεργίου

Μετεκπαιδευθείς στην Υπερηχοκαρδιογραφία στο Nebraska Medical Center,Omaha USA
και στην Αθλητική Καρδιολογία στο St. George’s Hospital, London UK

Μαραθώνιος και καρδιακά επεισόδια: μύθος ή πραγματικότητα;

Στον πρόσφατο 37ο Μαραθώνιο της Αθήνας συμμετείχαν περισσότεροι από 60000 δρομείς με περισσότερους από 20000 να τρέχουν την κλασική διαδρομή. Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΕΚΑΒ επτά από τους δρομείς χρειάστηκε να διακομισθούν  σε νοσοκομείο, και συγκεκριμένα, δύο με έμφραγμα του μυοκαρδίου, ένας με νευρολογικό πρόβλημα και τέσσερις με άλλα καρδιολογικά προβλήματα.

Στον προηγούμενο κλασικό μαραθώνιο το 2019, με ελεφρά μικρότερο αριθμό συμμετεχόντων, 20 άτομα διακομίσθηκαν στο νοσοκομείο και τέσσερις από αυτούς νοσηλεύτηκαν σε μονάδα εμφραγμάτων.
Είναι λυπηρό όταν αθλητές που αισθάνονται εξαιρετικά στην υγεία τους, και πιθανότατα έχουν πιστοποιηθεί ιατρικά ώστε να τρέξουν δρόμο αντοχής, τερματίζουν τον αγώνα με τέτοιον αναπάντεχο τρόπο.

Είναι όμως οι δρόμοι αντοχής, και ειδικά ο μαραθώνιος, επικίνδυνοι; Και αν ναι, ποιοί είναι αυτοί που κινδυνεύουν;

Το θέμα φαίνεται να αφορά αρχικά τα άτομα χωρίς ιδιαίτερη δρομική εμπειρία, που αρχίζουν το τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων και που πολύ γρήγορα αποφασίζουν να λάβουν μέρος σε αγώνες. Συνήθως έχουν ελλιπή αγωνιστική προετοιμασία, και τις περισσότερες φορές, πρόχειρο προαθλητικό καρδιολογικό έλεγχο.
Είναι γνωστό ότι η επιβάρυνση για τον ανθρώπινο οργανισμό, και ιδιαίτερα για την καρδιά, είναι μεγαλύτερη στους αγώνες από ότι στην προπόνηση, αφού μελέτες έδειξαν ότι οι δρομείς με τον μεγαλύτερο αριθμό αγώνων σε ετήσια βάση είχαν σημαντικότερες καρδιακές βλάβες από δρομείς που είχαν τον ίδιο αριθμό χιλιομέτρων αλλά τα περισσότερα από αυτά σε προπονήσεις.
Παράλληλα αρκετές μελέτες που έχουν γίνει σε μαραθωνοδρόμους έχουν δείξει ότι οι καρδιακές βλάβες εμφανίζονται συχνότερα σε δρομείς με μικρή αθλητική εμπειρία, και κυρίως σε άτομα που ξεκινούν το τρέξιμο σε μεγάλη ηλικία, ενώ ταυτόχρονα έχουν περισσότερους προδιαθεσικούς παράγοντες για καρδιακή νόσο. Δηλαδή, εμφανίζονται κυρίως σε δρομείς μέσης ηλικίας που είτε κάπνιζαν ή είχαν αυξημένο βάρος στο παρελθόν, ή πάσχουν από αρτηριακή υπέρταση ή αυξημένη χοληστερίνη, και αποφασίζουν ξαφνικά να τρέξουν μεγάλες αποστάσεις και ειδικά μαραθώνιους δρόμους.
Πρέπει βέβαια να διασαφηνιστεί ότι το τρέξιμο λίγων χιλιομέτρων, ακόμη και σε καθημερινή βάση, είναι καλό για την υγεία και προάγει την μακροζωία. Είναι όμως πολύ διαφορετική η σωματική, και ειδικά η καρδιακή επιβάρυνση, στις μεγάλες αποστάσεις και ιδίως στους αγώνες. Για το λόγο αυτό, ο ενδελεχής και εμπεριστατωμένος καρδιολογικός έλεγχος είναι ουσιαστικής σημασίας. Πρέπει ο αθλούμενος να γνωρίζει αν η ενασχόλησή του με τους δρόμους αντοχής μπορεί να είναι επικίνδυνη για την υγεία του. Από την άλλη μεριά όμως, είναι αρκετοί οι καρδιολόγοι που αποθαρρύνουν τους δρομείς μεγάλων αποστάσεων χωρίς καμία απολύτως επιστημονική τεκμηρίωση. Οι καρδιολόγοι που πραγματικά επιθυμούν να ασχολούνται με αθλητές που αθλούνται είτε σε επίπεδο αναψυχής ή ανταγωνιστικά, πρέπει να γνωρίζουν τις αθλητικές ιδιαιτερότητες, τις καρδιακές προσαρμογές των αθλητών και την ψυχολογία τους.
Από την πλευρά τους οι αθλούμενοι πρέπει να τρέχουν σε αγώνες κάνοντας σωστή προπονητική προετοιμασία, βάζοντας πάντα μέτρο στις αγωνιστικές συμμετοχές και επιδόσεις, και μόνο μετά από ιατρική διαβεβαίωση από ειδικό.